Achtergrond

Reflectie als interventie: de waarde van feedback in therapie

Feedback is niet slechts een evaluatiemiddel — het is een wezenlijk onderdeel van de behandeling zelf.

Door Corine Bouwman — 26 augustus 2026.

Binnen de systeemtherapie krijgt feedback een steeds centralere rol. In het promotieonderzoek van Van Hennik wordt dit uitgewerkt binnen Feedback Informed Systemic Therapy (FITS), waarin therapeut en cliënt samen betekenis geven aan het therapeutisch proces (Van Hennik, 2017). In deze benadering is feedback niet slechts een evaluatiemiddel, maar een wezenlijk onderdeel van de behandeling zelf.

Kenmerkend voor deze werkwijze is dat cliënten actief betrokken worden bij het reflecteren op het gesprek en de samenwerking. Therapie wordt daarmee een vorm van collaboratief leren, waarin cliënt en therapeut samen onderzoeken wat werkt en wat betekenis heeft. Deze gezamenlijke reflectie maakt het mogelijk om het proces voortdurend bij te stellen en beter aan te laten sluiten bij de behoeften van de cliënt. Dit sluit aan bij inzichten uit feedback-informed treatment, waarin het systematisch benutten van cliëntfeedback leidt tot betere behandeluitkomsten en een sterkere therapeutische relatie (Miller & Duncan, 2004).

Het expliciet teruggeven van observaties en indrukken — bijvoorbeeld in de vorm van een brief — draagt bij aan transparantie en versterkt de therapeutische relatie. Bovendien helpt het cliënten om inzichten te verdiepen en gesprekken te laten doorwerken tussen sessies. Vanuit een dialogisch perspectief, zoals beschreven door Anderson en Goolishian, ontstaat betekenis juist in het gesprek tussen therapeut en cliënt, waarbij de cliënt als expert van diens eigen ervaring wordt gezien. Reflectie en terugkoppeling vormen hierin een uitnodiging tot verdere dialoog en gezamenlijke betekenisgeving.

Feedback wordt daarmee een interventie op zichzelf: het maakt zichtbaar wat er gebeurt, nodigt uit tot verdere betekenisgeving en creëert aanknopingspunten voor vervolg. Sorae sluit aan bij deze visie door professionals te ondersteunen in het reflecteren op gesprekken en het formuleren van terugkoppeling richting cliënten. Zo wordt reflectie niet alleen vastgelegd, maar actief ingezet als onderdeel van goede zorg.

Bronnen

  • Van Hennik, R. (2017). Practice based evidence based practice: Navigating based on coordinated improvisation, collaborative learning and multi-methods research in feedback informed systemic therapy. Journal of Family Therapy.
  • Miller, S. D., & Duncan, B. L. (2004). The heroic client: A revolutionary way to improve effectiveness through client-directed, outcome-informed therapy. Jossey-Bass.
  • Anderson, H., & Goolishian, H. (1992). The client is the expert: A not-knowing approach to therapy. In S. McNamee & K. J. Gergen (Eds.), Therapy as social construction (pp. 25–39). Sage.

Sorae is een rustige plek voor reflectie na gesprekken die ertoe doen. We zitten nog in besloten beta — en we denken graag met je mee over hoe je hem inzet.